افراد موفق کارهای متفاوت انجام نمی دهند، بلکه کارها را بگونه ای متفاوت انجام می دهند. (کوروش کبیر)
خانه » مقالات حقوقی » دیه و‌مطالبه آن

اطلاعیه سایت

تماس با سپیده کاظمی وکیل پایه یک دادگستری - هم‌اکنون تماس بگیرید: 09121035196
دیه و‌مطالبه آن

دیه و‌مطالبه آن

نظریات مختلف در رابطه با دیه

نظریه اول این که برخی از حقوقدانان دیه را به عنوان مجازات می شناسند، نظریه دوم این که برخی از حقوقدانان نیز برای دیه ماهیت مدنی متصور هستند.گروه سوم با تفصیل در موضوع معتقدند دیه هم دارای جنبه مدنی و هم جنبه کیفری است و در اخر گروه چهارم بر این اعتقادند که در برخی از موارد دیه جنبه کیفری دارد و به عنوان مجازات استفاده می شود و در بعضی از موارد دیه ماهیت حقوقی دارد. به نظر نگارنده در میان این نظریه ها نظریه دوم می تواند مناسب تر باشد و دیه ماهیت جبران خسارات را دارد.

بر اساس منابع فقهی و حقوقی در برخی از ماههای حرام، دیه افزایش می یابد که این امر اصطلاحا تغلیظ دیه نامیده می شود. ماده 555 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در همین ارتباط وضع شده است که و غیر عمدی در ماههای قمری ( محرم، رجب، ذی القعده و ذی الحجه )  و یا در محدوده حرم مکه را به افزایش داده است و البته تصریح نموده است که سایر مکان و زمان های مقدس شامل حکم تغلیظ دیه نمی شوند. در احکام مربوط به تغلیظ دیه، هیچ تفاوتی فی مابین اشخاص بالغ و غیر بالغ و یا مرد و زن نیست. مطابق ماده 556  قانون مجازات اسلامی، سقط جنین بعد از پیدایش روح نیز شامل حکم تغلیظ دیه خواهد شد. در جنایاتی که مطابق قانون عاقله مسئولیت پرداخت دیه را دارد نیز احکام تغلیظ دیه جاری است. چنانچه دو سبب برای تغلیظ دیه وجود داشته باشد بر حسب قاعده تعدد دیات حاکم می بایست  حکم به دو ثلث دیه داده شود مگر اینکه تغلیظ دیه به عنوان تشدید مجازات باشد که به نظر می رسد اینگونه نباشد. قبل از تصویب ماده 556 قانون مجازات اسلامی در خصوص امکان یا عدم امکان تغلیظ دیه ای که بیت المال پرداخت می نماید به شدت اختلاف نظر وجود داشت و اکثریت عقیده داشتند: « اصل بر پرداخت یک دیه کامل توسط قاتل و یا قائم مقام وی است و تغلیظ دیه از حیث زمان و مکان مربوط به شخص جانی است و تحمیل به بیت المال زاید بر اصل دیه که صرفا از حیث حرمت دماء عهده دار پرداخت آن شده فاقد وجاهت قانونی است.»  ( مجموعه نشت های قضایی )
جنایات مشمول تغلیظ دیه
ماده 557 قانون مجازات اسلامی تغلیظ دیه را منحصر به دانسته است و جنایات بر منافع و اعضاء را از حکم تغلیظ دیه مستثنی نموده است. قانون مجازات اسلامی سابق در عین حال اینکه تغلیظ دیه را مربوط به انواع قتل می دانست مانند قانون مجازات اسلامی به صراحت جنایات بر منافع و اعضا را از احکام تغلیظ دیه مستثنی نکرده بود هر چند از مفهوم آن، این ماده قابل استنباط بود.
مقادیر دیه
بر اساس ماده 549 قانون مجازات اسلامی، مقادیر دیه هر ساله در ابتدای سال مطابق نظر مقام معظم رهبری مشخص می شود و به وسیله رئیس قوه قضاییه به تفصیل اعلام و قانونگذاری می شود. موارد دیه کامل در شرع نیز مشخص شده است و قانون مجازات اسلامی در این خصوص نیز از متون فقهی الهام گرفته است. دیه جنبه حق الناسی دارد بر این اساس هر گونه توافق و تفاهمی جهت تغییر مقادیر دیه می تواند جایز باشد و از لحاظ قانونی مشکلی در آن مترتب نخواهد بود.
بر اساس ماده 550  قانون مجازات اسلامی جنایت بر نفس زن منجر به می شود. در قانون قبلی هم چنین حکمی وجود داشته است. همچنین در این مبحث نکته جالبی که در قانون مجازات اسلامی آمده است که در قوانین سابق وجود نداشته است این است که مطابق ماده 552 قانون مجازات اسلامی شخصی که از زنا متولد شود در صورتی که پدر و مادر یا یکی از والدین مسلمان باشند در میزان دیه همانند دیه مسلمان است و هیچ تفاوتی ندار

بازدید: 14

راهنما

تماس با سپیده کاظمی وکیل پایه یک دادگستری - هم‌اکنون تماس بگیرید: 09121035196

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
Notify of
تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است